Sokaklardaki gizli tehlike: e-scooter kullanırken bir kez daha düşünün

Şehir içi ulaşımda pratik bir alternatif sunan elektrikli scooter kullanımı, beraberinde getirdiği ciddi hayati tehlikelerle yeniden gündemde. Scientific Reports bünyesinde yer alan kapsamlı bir çalışma, e-scooter sürücülerinin karşı karşıya kaldığı tehlike boyutunun motosiklet ve bisiklet kullanıcılarını geride bıraktığını kanıtladı.

İngiltere ile Galler’deki Ulusal Majör Travma Kayıtları üzerinden 15 binin üzerinde hastayı mercek altına alan araştırmacılar, kask takma alışkanlığının neredeyse hiç bulunmayışına dikkat çekti. Bu durum, kazalarda beyin ve iç organlarda kalıcı hasar oluşma ihtimalini devasa oranlarda yükseltti.

Sürücülerin kask takmama oranı alarm veriyor

Chelsea ve Westminster Hastanesi uzmanlarından David Bodansky yönetimindeki ekip, e-scooter kullananların motosiklet sürücülerine göre travmatik beyin yaralanmasına maruz kalma ihtimalini 3,5 kat daha fazla buldu. Benzer şekilde iç organ yaralanma riski 1,5 kat, damar zedelenmesi tehdidi ise 3,2 kat daha yüksek seviyede seyretti.

Bisikletlilerle yapılan kıyaslamada ise e-scooter kullanıcılarının yine sırasıyla 1,7, 1,4 ve 1,7 kat daha büyük tehlike atlattığı görüldü. İncelemeye giren vakalarda motosikletçilerin yaklaşık %75'inin, bisikletçilerin %45'inin kask kullandığı belgelendi. Scooter sürücülerinde ise kask takma oranının yalnızca %5,9 seviyesinde çakılması tablonun vahametini net biçimde ortaya koydu.

Saha analizlerinde taranan 23 binin üzerindeki kaza ve teğet geçme bildirimi, farklı cinsiyetler arasındaki risk dağılımını da gösteriyor. Erkek sürücülerin kaza yapma ihtimali kadınlara nazaran %36 daha düşük çıkarken, kadın kullanıcıların ağır yaralanma ihtimali 2,1 kat fazla gerçekleşti. Veriler ayrıca yaralanmalı vakaların yoksul semtlerde yoğunlaştığını işaret etti. Uzmanlar can kayıplarının önüne geçebilmek adına zorunlu kask kanununun çıkarılmasını, hız limitlerinin aşağı çekilmesini ve belirli bölgeler ile saatlerde sürüş kısıtlamalarının uygulanmasını şart koştu.

Bireysel e-scooter sahibi olup bunları kamusal alanlarda sürmek kanunen yasak olmasına rağmen, resmi deneme programları çatısı altında kiralama hizmetleri her geçen gün yaygınlaştı. İngiltere Ulaştırma Bakanlığı tarafından paylaşılan rakamlar, bu araçların karıştığı kaza ve ölüm sayılarının tırmanışa geçtiğini teyit ediyor. Yasal çerçevenin sil baştan incelendiğini bildiren yetkililer, özellikle yaya kaldırımlarını işgal eden ve kamu güvenliğini riske atan araçlara dönük denetimlerin artırılacağını duyurdu.