Dünya'nın kabusu geri döndü

Antarktika üzerindeki ozon deliği, eylül ayının ilk yarısında beklenenden çok daha hızlı genişledi. Copernicus Atmosfer İzleme Servisi'nin ölçümleri, ağustos boyunca olağan bir seyir izleyen alanın kısa süre içinde yaklaşık 10 milyon kilometrekare büyüdüğünü gösterdi.

Ağustos ayında yaklaşık 15 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplayan ozon deliği, 12 Eylül itibarıyla 25 milyon kilometrekareye ulaştı. Bu büyüklük, yılın aynı dönemi için hesaplanan ortalamanın yaklaşık 5 milyon kilometrekare üzerinde.

Ozon tabakası, Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole ışınlarının büyük bölümünü emerek yeryüzündeki yaşam için koruyucu bir görev üstleniyor. Ancak insan kaynaklı emisyonların etkisiyle Antarktika üzerindeki tabaka her yıl Güney Yarımküre ilkbaharında, yani eylül ile kasım arasındaki dönemde belirgin biçimde inceliyor. Bu yıl eylül başında görülen hızlı genişlemede stratosferdeki sıcaklık düşüşlerinin etkili olduğu değerlendiriliyor. Aşırı soğuk koşullar, kutup stratosferik bulutlarının oluşmasını kolaylaştırıyor.

Bu bulutlar, güneş ışığının da devreye girmesiyle halojenlerin ozonu kimyasal olarak parçalama sürecini hızlandırabiliyor. Bu nedenle Antarktika üzerindeki ozon deliğinin büyüklüğü, atmosfer koşullarına bağlı olarak yıldan yıla ciddi farklılık gösterebiliyor.

Ağustos 2026 sıcaklık rekoru kırdı

Ozon deliğindeki büyüme, küresel sıcaklıkların da yeni bir rekora ulaştığı döneme denk geldi. CAMS verilerine göre Ağustos 2026, dünya genelinde kayıtlara geçen en sıcak ay oldu. Küresel ortalama sıcaklık 16,96 dereceye ulaşarak Temmuz 2023'te kaydedilen önceki rekoru geride bıraktı. Ağustos ayındaki küresel sıcaklık, sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,65 derece üzerine çıktı.

Aynı dönemde deniz yüzeyi sıcaklıklarında da rekor seviyeler ölçüldü. Atmosferde ve okyanuslarda görülen bu aşırı değerlerin, ekosistemler ve toplumlar üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiliyor.